۶ جولای؛ روز جهانی بیماریهای زئونوز (بیماریهای مشترک انسان و حیوان)
«سلامت انسان، سلامت حیوان و سلامت محیطزیست، سه ضلع جداییناپذیر سلامت واحد (One Health) هستند.»
روز جهانی بیماریهای زئونوز، که هر ساله در ۶ جولای گرامی داشته میشود، با هدف افزایش آگاهی عمومی نسبت به بیماریهای عفونی قابل انتقال بین انسان و حیوانات و تأکید بر اهمیت پیشگیری، تشخیص زودهنگام و کنترل این بیماریها نامگذاری شده است.
این روز یادآور یکی از مهمترین دستاوردهای تاریخ پزشکی است؛ در ۶ جولای ۱۸۸۵، لوئی پاستور برای نخستین بار واکسن هاری را به پسری که توسط یک سگ هار گزیده شده بود، تزریق کرد و گامی بزرگ در پیشگیری از بیماریهای کشنده عفونی برداشت.
بیماریهای زئونوز، بیماریهایی هستند که عوامل بیماریزای آنها بهطور طبیعی بین انسان و حیوانات منتقل میشوند. امروزه بیش از ۶۰ درصد بیماریهای عفونی شناختهشده انسان منشأ حیوانی دارند و بخش قابلتوجهی از بیماریهای نوپدید و بازپدید نیز از همین گروه هستند. از اینرو، کنترل این بیماریها تنها با همکاری نزدیک متخصصان پزشکی، دامپزشکی، بهداشت، محیطزیست و سایر بخشهای مرتبط امکانپذیر است.
در ایران، بیماریهایی مانند تب مالت (بروسلوز)، هاری، تب خونریزیدهنده کریمه–کنگو، سیاهزخم، کیست هیداتید (اکینوکوکوز) و سالک از مهمترین بیماریهای مشترک انسان و حیوان به شمار میروند که همچنان از نظر بهداشت عمومی اهمیت ویژهای دارند.
راهکارهای مهم پیشگیری
- رعایت اصول بهداشت فردی و شستوشوی مرتب دستها
- مصرف شیر و فرآوردههای لبنی پاستوریزه
- پرهیز از تماس غیرضروری با حیوانات بیمار یا وحشی
- واکسیناسیون حیوانات خانگی، بهویژه علیه هاری
- استفاده از تجهیزات حفاظت فردی هنگام تماس با دام و فرآوردههای دامی
- کنترل ناقلان بیماری و رعایت اصول بهداشت محیط
- مراجعه سریع به مراکز درمانی پس از گزش حیوانات
روز جهانی بیماریهای زئونوز، یادآور این حقیقت است که حفظ سلامت جامعه، نیازمند همکاری میان انسان، دامپزشکی، پزشکی و حفاظت از محیطزیست است. با ارتقای آگاهی، تقویت نظام مراقبت و پیشگیری، و مشارکت همگانی، میتوان گامهای مؤثری در کاهش بار بیماریهای مشترک انسان و حیوان و ارتقای سلامت عمومی برداشت.
1405/04/15